بررسی علل سقوط ایرباس آمریکن ایرلاینز در سال 2001

?در تاریخ 12 نوامبر سال 2001، یک فروند هواپیمای A300 متعلق به شرکت هواپیمایی امریکن ایرلاینز با 251مسافر و 9خدمه، آماده پرواز از فرودگاه «جان اف کندی» نیویورک به مقصد جمهوری دومینیکن می باشد.

?تمامی مسافرین پیش از سوار شدن هر یک دو بار توسط تجهیزات امنیتی بررسی می‌ شوند. در ساعت 9 صبح تمامی مسافران سوار هواپیما شده اند. 11 دقیقه بعد یک فروند هواپیمای بوئینگ 747 متعلق به شرکت هواپیمایی ژاپن مجوز تیک آف توسط برج مراقبت را کسب می کند. پس از برخاستن این هواپیما، کنترلرهای برج مراقبت به هواپیمای ایرباس تذکر می‌دهند که مراقب توربالانس و تلاطم به وجود آمده در پشت هواپیمای شرکت هواپیمایی ژاپن باشند (بال تمامی هواپیماها در هنگام پرواز به دلیل اختلاف فشار به وجود آمده در سطح زیرین و سطح روی بال، ایجاد جریان های گردابه شکلی می کنند که بسته به اندازه هواپیما این تلاطم ها شدیدتر خواهند بود).

? هواپیمای ایرباس در ساعت 9:14 سرعت خود را برای انجام عمل برخاست افزایش می دهد. یک دقیقه بعد هواپیما به ارتفاع 1700 پایی می رسد که ناگهان هواپیما دچار لرزش های شدیدی می شود. بنابراین خلبان سرعت هواپیما را به 250 نات افزایش می دهد. چند ثانیه بعد تکان ها شدیدتر می شوند و خلبانان از رادر های کنترل(پدال های زیر پای خلبانان که باعث کنترل هواپیما حول محور عمودی می شوند و همچنین به خلبانان جهت گردش های جزئی حول محور طولی کمک می‌کنند، این پدال ها باعث حرکت پایدارکننده های عمودی در قسمت دم هواپیما می‌شوند) جهت کنترل هواپیما استفاده می کنند.

? پس از گذشت چند ثانیه هواپیما از کنترل خارج شده و به دور خود میچرخد (spin) و به شدت در حال از دست دادن ارتفاع است.هر 2 موتور هواپیما از جا کنده می‌شوند و در نهایت هواپیما در منطقه ای مسکونی در بله هاربور در ساعت 9:16 دقیقه به زمین برخورد می کند. بسیاری از ساختمان ها آتش گرفته اند. تیم های جستجو و نجات خود را به محل سانحه می‌رسانند.

? از حملات تروریستی یازدهم سپتامبر حدود 2 ماه است که میگذرد. این احتمال وجود دارد که حمله تروریستی دیگری رخ داده باشد، بنابراین تمامی پروازها لغو شده و پس از ساعت‌ها آتش توسط آتش نشان ها مهار می شود؛ در این سانحه تمامی 260 سرنشین هواپیما و همچنین 5 نفر که در خانه های خود ساکن بودند کشته می شوند.

? دستگاه ضبط کننده صدای کابین پیدا می شود. تیم بررسی سوانح (NTSB) سریعا وارد عمل شده و دم هواپیما را نیز در فاصله 1200 متری سانحه در درون دریا پیدا می کنند. این امر نشان می دهد که دم هواپیما زمانی که هواپیما در حال سقوط بوده از هواپیما جدا شده است. بازرسان بررسی صداهای ضبط شده توسط جعبه سیاه را شروع می کنند. در حین بررسی صداها ناگهان صدای بلندی مثل برخورد یا انفجار به گوش می‌رسد. بلافاصله پس از این صدا خدمه پرواز در کنترل هواپیما به مشکل برمی‌خورند.

☑ دم هواپیما توسط سه مجموعه به بدنه هواپیما وصل شده است. هر مجموعه توسط 2 پایه که یکی از آنها از جنس کامپوزیت و دیگری از جنس آلومینیوم می باشد و توسط یک میله تیتانیومی که از بین دو پایه رد شده است به بدنه اتصال می‌یابد. چرا هر ۶ قسمت با هم از جا کنده شده اند؟ پس از چند روز جستجو ضبط کننده داده های پرواز نیز پیدا می شود.

?بازرسان به بررسی این جعبه سیاه نیز می‌پردازند. نتیجه به دست آمده شوکه کننده است. 83 ثانیه پس از برخاستن هواپیما، کمک خلبان 5 بار پدال های رادر را به شدت حرکت می دهد که باعث چرخش هواپیما از یک طرف به طرف دیگر شده است. قصد کمک خلبان کنترل هواپیما در شرایط تلاطم بوده است، اما این شدت استفاده از رادر ها موجب به حرکت شدید پایدارکننده های عمودی در قسمت دم هواپیما شده است. بازرسان متوجه شدند که استفاده شدید از رادارها در سرعت 470 کیلومتر بر ساعت باعث شده است که تنش های آیرودینامیکی بر روی این هواپیما به طور فوق العاده ای افزایش یابد. در نتیجه دم هواپیما از جا کنده شده و هواپیما کنترل خود را از دست داده است.

? همچنین بازرسان سوالی دیگر در ذهن دارند. تلاطم به وجود آمده توسط هواپیمای ژاپنی پس از گذشت چند دقیقه آنقدر شدید نبوده که بتواند برای هواپیمایی مثل A300 ایجاد مشکل کند. پس چرا کمک خلبان این کار را کرده است؟ بازرسان با خلبانی که در گذشته سابقه پرواز با این کمک خلبان را داشته ملاقات می کنند. او می گوید این کمک خلبان همیشه در هنگام مواجه شدن با تلاطم های هوایی از رادر ها بیش از حد استفاده می کرده است. بررسی‌ها نشان داد آموزش‌های کمک خلبان توسط شرکت امریکن ایرلاینز اینگونه بوده است.

منبع: گزارش نهایی