Somatogravic illusion چیست؟

Somatogravic illusion

✅در گذشته در مورد تعریف کلی وهم(Illusion) و نوع خاصی از آن، یعنی Habituation illusion پرداختیم. حال میخواهیم به تعریف نوع دیگری از Illusion ها، یعنی Somatogravic illusion بپردازیم.

?در جایی که مکانیزم های حسی بیولوژیکی بدن که از آنها در جهت تشخیص موقعیت بدن نسبت به فضای اطراف استفاده میگردد به مغز اطلاعات غلطی بدهند، Somatogravic illusion به وجود می آید. دلیل اینکه چرا ارگان های حسی بدن انسان دچار فریب میشود به سادگی بیان میگردد : بدن انسان برای پرواز تکامل نیافته است.

?ارگان های حسی بدن انسان به گونه ای ساخته شده اند که به طور نسبی در نزدیکی سطح زمین باقی بمانند و حداکثر سرعتی برابر با 44 کیلومتر بر ساعت(کسب شده توسط یوسین بولت دونده جامائیکایی در سال 2009) و حداکثر شتابی برابر با 9.6 متر بر مجذور ثانیه را کسب کند.

?اما بشر با اختراع وسیله ای به نام هواپیما، بدن خود را حتی در معرض سرعتی برابر با 3530 کیلومتر بر ساعت (کسب شده توسط SR71 Blackbird) با شتابی به بزرگی 88 متر بر مجذور ثانیه قرار داده است. حتی هواپیماهایی با قابلیت و Performance بسیار پایین تر نیز به سرعت و شتابی بالاتر از طبیعت ارگان های حسی بدن بشر نیاز دارند.

?این عدم تطابق بین آن چیزی که بدن ما در طول 7 میلیون سال تکامل یافته و آن چیزی که به نام تکنولوژی پرواز در حدود 100 سال اخیر نیازمند آن میباشد، منجر به مشکلات پردازشی اطلاعات توسط مغز میگردد.

?به دلیل اینکه هواپیما افزایش و کاهش شتاب با نرخ و سرعتی بیش از آنچه که بدن انسان برای آن تکامل یافته است دارد، لذا مغز انسان این عدم تطابق را به شکل مشکلی به نام Somatogravic illusion تفسیر میکند.

?به این معنا که افزایش سریع شتاب هواپیما برای کلیه خدمه و مسافران این توهم را ایجاد میکند که هواپیما در حال افزایش ارتفاع(دماغه هواپیما بالا) و زمانی که هواپیما در حال کاهش سریع شتاب میباشد، هواپیما در حال کاهش ارتفاع (دماغه هواپیما پایین) میباشد.

⚫️دلیل رخ دادن این اشتباه مربوط به ساختار گوش داخلی میباشد که در آینده در مورد ساختار گوش و مشکلاتی که برای خلبانان ایجاد میکند به طور کامل بحث خواهیم کرد.

?مشکلی که برای خلبانان در برخورد با Somatogravic illusion ممکن است رخ دهد این میباشد که در زمان افزایش سریع شتاب به دلیل حس اشتباه القاء شده که دماغه هواپیما به سمت بالاست و هواپیما در حال اوج گیری، دماغه هواپیما را ممکن است به اشتباه به سمت پایین در جهت اصلاح شرایط و برای کاهش سریع شتاب، دماغه هواپیما را به اشتباه به سمت بالا بدهند.

☑️مهمترین عامل برای خلبانان در حال پرواز جهت دوری از این قبیل اشتباهات اعتماد به نشان دهنده وضعیت هواپیما میباشد.(Attitude indicator)

منبع : Practical Human Factor For Pilots, Capt David Moriarty

رسانه تخصصی و تحلیلی هوانوردی کن نیوز