موج جنگ، آژانسهای مسافرتی را گرفت
تجربه جنگهای پیشین نشان میدهد در ساعتهای اولیه درگیری، گردشگری داخلی نخستین بخشی از اقتصاد است که سقوط میکند.
کن نیوز| تجربه جنگهای پیشین نشان میدهد در ساعتهای اولیه درگیری، گردشگری داخلی نخستین بخشی از اقتصاد است که سقوط میکند.
به گزارش کن نیوز؛ همه ساله با فرا رسیدن ایام تعطیلات و مناسبتهای خاص تنور تورهای داخلی و خارجی نیز گرم میشد و در این میان راهنمایان تورها که وظیفه معرفی فرهنگ، تاریخ و جاذبههای گردشگری به مسافران را داشتند بیش از هر زمانی در تب و تاب کار قرار میگرفتند، اما متأسفانه امسال این سفیران فرهنگی با موجی از بیکاری و ضرر اقتصادی مواجه شدند.
با وقوع جنگ و تشدید منازعات نظامی، اقتصاد دفاتر مسافرتی نیز با شوکی بیسابقه مواجه شد و لغو پروازها در حریم هوایی ناامن، افت شدید تقاضای سفرهای تفریحی و حتی تجاری به دلیل ترس از خطرات جانی و مالی و افزایش هزینههای عملیاتی ناشی از تورم منجر به وارد آمدن خسارتهایی سنگین به این صنعت شد.
در چنین شرایطی، درآمد دفاتر مسافرتی که عمدتاً مبتنی بر کارمزد فروش بلیت و رزرو هتل است، تقریباً به صفر رسید و بنا بر گفته فعالان حوزه گردشگری این در حالی است که هزینههای ثابت مانند اجاره دفتر، حقوق کارکنان و نگهداری سامانههای رزرو همچنان پابرجاست.
زمینگیر شدن تورهای خارجی
با آغاز جنگ، امنیت مقاصد گردشگری به شدت زیر سؤال رفت و ترس از جان مسافران، تقاضا برای سفر را به صفر رساند و این امر مستقیماً منجر به لغو تورها و در نتیجه، بیکاری لیدرهایی شد که برنامهریزی سفرشان بر اساس همین تورها بود.
با بسته شدن آسمان کشور و زمینگیر شدن پروازها متأسفانه بسیاری از دفاتر مسافرتی به دلیل نبود مسافر و ضررهای مالی ناشی از لغو تورها، مجبور به تعطیلی موقت یا دائم شدند. این تعطیلیها، لیدرهای تور را که اغلب به صورت پروژهای یا قراردادی با این دفاتر همکاری میکردند، خانهنشین کرد.
بیکاری لیدرهای تور تنها به معنای فقدان درآمد نیست، بلکه به معنای از دست رفتن تخصص، کاهش انگیزه و در برخی موارد، مهاجرت اجباری این افراد از شهرهای گردشگری است. این امر در بلندمدت، ضربهای جدی به بدنه کارشناسی صنعت گردشگری وارد میکند.
زیانهای جبرانناپذیر
دفاتر مسافرتی به عنوان حلقه واسط میان ارائهدهندگان خدمات گردشگری شامل هتلها، خطوط هوایی، حملونقل و مسافران، در دوران جنگ متحمل زیانهای گستردهای شدند که بنا بر گفته افشین صرافان، مدیر یکی از همین آژانسهای گردشگری در تهران حالا منجر به ورشکستگی آنها شده است.
وی در این ارتباط میگوید: با اعلام جنگ یا وخامت اوضاع امنیتی، مسافران تورهای خود را لغو کردند و قانون، دفاتر مسافرتی را موظف به بازپرداخت مبالغ دریافتی میکند در حالی که هزینههایی از قبل برای رزرو هتل، پرواز و سایر خدمات توسط دفاتر مسافرتی پرداخت شده که که این مبالغ اغلب قابل استرداد نیستند به خصوص در مورد هتلها و پروازهایی که در مناطق درگیر جنگ واقع شدهاند.
وی میافزاید: جنگ که از همان روزهای اول مسیر سفر را ناامن کرد، برای دفاتر مسافرتی فقط یک «کاهش تقاضا» نبود، بلکه یک شوک مالی کامل بود؛ شوکی که کمکم از حساب و کتاب دفتر عبور کرد و به شکل تعطیلی، تعدیل نیرو و در نهایت ورشکستگی خودش را نشان داده است.
وی ادامه میدهد: در حالی که هیچ درآمدی حاصل نشده است اما اجاره دفتر، حقوق یا حقالزحمه کارکنان، اینترنت، قبوض، بیمهها و هزینههای اداری ثابت مانده و باید پرداخت شود.
انباشت بدهی در دفاتر مسافرتی
وی با اشاره به اینکه نبود درآمد موجب تهدید حیات کار برای دفاتر مسافرتی شده است، بیان میکند: ما در این شرایط مجبور هستیم پرداختها را عقب بیندازیم و این موضوع به دلیل انباشت بدهی ناخواسته ما را به سمت ورشکستگی سوق میدهد.
صرافان میگوید: در بسیاری از قراردادهای تور برای لغو یا تغییر برنامه، جریمه در نظر گرفته میشود، جنگ موجب شد تعداد کنسلیها از کنترل خارج شود.
وی با بیان اینکه بازار سفر یکشبه برنمیگردد، ادامه میدهد: این موضوع به معنای افت فروش بلندمدت است؛ یعنی دفتر در دورهای که باید از بحران خارج شود، هنوز مشتری کافی ندارد.
این فعال حوزه گردشگری به ما میگوید: وقتی درآمد صفر یا نزدیک صفر و پرداختها انباشته شود، نتیجهای جز تعطیلی دفتر مسافرتی و قطع همکاری با کارکنان نداریم!
صرافان میافزاید: دفاتر مسافرتی یکشبه ایجاد نشدهاند و سرمایهگذاریهای کلانی در بازاریابی، تبلیغات، آموزش کارکنان و رزروهای اولیه انجام دادهاند که با لغو تورها، این سرمایهگذاریها به طور کامل از بین میرود، ازاینرو دولت وظیفه دارد برای جلوگیری از این بحران و حفظ این سرمایه، به این صنعت و فعالان آن کمک کند.
جنوب کشور بیشترین آسیب را دید
مدیرکل گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی نیز اظهار میکند: حوادث اخیر و جنگ مدل سفر را از سفر تفریحی به سمت سفر برای امنیت بیشتر و حضور در مکانهای امنتر سوق داده است.
سیدمصطفی فاطمی به ما میگوید: جنگ موجب شد مدل سفر از مراکز شهرهای گردشگری به روستاها و مناطق اطراف شهرها تغییر پیدا کند و عمده اقامت در اقامتگاههای غیررسمی و خانه اقوام و آشنایان صورت بگیرد. وی ادامه میدهد: در این ایام مردم کمتر از هتل استفاده کردند، البته تعداد روزهای اقامت افزایش چشمگیری داشت به عنوان مثال اگر در سالهای گذشته سه روز سفر میکردند در این شرایط به ۶ روز افزایش پیدا کرد.
فاطمی با اشاره به اینکه تقریباً عمده مراکز اقامتی در نیمه جنوبی کشور به خاطر تهدیدها تعطیل شدند و مجموعهای نبوده که فعالیت کند، بیان میکند: مراکز اقامتی نیمه جنوبی کشور آسیب بیشتری دیدند.
تعدیل ۵۰ درصدی نیروها
رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری خراسان رضوی نیز با اشاره به وضعیت آژانسهای مسافرتی در زمان وقوع جنگ اظهار میکند: با توجه به شرایطی که اکنون ایجاد شده، بیشتر آژانسهای ما تعطیل شدند و در حال حاضر دفاتر اوضاع خوبی ندارند.
محمدسعید ولیزاده اذعان میکند: ضرر و زیان خیلی بالاست، دفاتر و هتلهای گردشگری، هتلآپارتمانها، میهمانپذیرها و ایرلاینها همگی دچار مشکل شدند و در سطح استان ضرر و زیان شدیدتری داریم.
وی درباره تعدیل نیرو در دفاتر خدمات مسافرتی میگوید: تاکنون سعی ما بر این بوده که بتوانیم نیروهارا حفظ کنیم؛ چرا که این نیروها آموزشدیده هستند و ما مجدد برای بازگرداندنشان مشکلاتی خواهیم داشت اما متأسفانه مجبور به ۵۰ درصد تعدیل نیرو شدیم.
بلوکه شدن پول مسافران در ایرلاینهای خارجی
وی به دیگر مشکلات پیش آمده در این جنگ تحمیلی اشاره و بیان میکند: هتلها و ایرلاینهای داخلی ما خوب عمل کردند و آژانسها هم کنسلیها و استردادیها را انجام دادند، اما اکنون مشکل همکاران ما با هتلهای خارج از کشور و ایرلاینهای خارجی است. ارتباط اینترنتی ما با هتلهای خارج از کشور که برای ایام نوروز از قبل پیشبینی و رزرو کردند، اکنون قطع شده و هیچ ارتباطی نداریم، پول مسافران ما در کشورهای دیگر بلوکه شده و دست ایرلاینهای خارجی است. با وجود این باز هم ما به همکاران و مسافران گفتیم و اکثریت پذیرفتند که مقداری تحمل کنند تا به شرایط بهتری برسیم و ما بتوانیم این طلبها را پس بگیریم و به آنها پرداخت کنیم.
ولیزاده همچنین با اشاره به افت محسوس روند ورود گردشگران پس از بروز تنشهای منطقهای و تحولات امنیتی در سال ۱۴۰۴ میافزاید: فروش تورهای ورودی حدود ۶۵ درصد، لغو یا تعلیق رزروهای گروهی خارجی حدود ۶۸ درصد و قراردادهای همکاری با شریکان خارجی بیش از ۷۰ درصد کاهش داشته است.
رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری خراسان رضوی با اشاره به کاهش تورهای خروجی بیان میکند: کاهش فروش تورهای خارجی حدود ۶۰ درصد و افزایش بهای تمامشده خدمات خارجی و بلیت به طور میانگین ۶۰ درصد بوده است. همچنین شاهد افت تقاضای سفر به دلیل نااطمینانی عمومی نیز بودهایم.
وی در ادامه با اشاره به بررسی شاخص ضریب اشتغال و میزان فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی در ماههای دی و بهمن سال ۱۴۰۴ میگوید: این شرایط مؤید تشدید روند رکود در این صنعت است. براساس دادههای تجمیعی دفاتر عضو انجمن، ضریب اشتغال در دی سال گذشته نسبت به مدت مشابه سال قبل با کاهش ۲۵ درصدی مواجه بوده و این کاهش در بهمن ماه به ۲۹ درصد رسیده است.
رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری خراسان رضوی با اشاره به افت درآمد و هزینههای عملیاتی میافزاید: براساس تحلیل دادههای مالی نمونه آماری ۵۰ دفتر فعال استان، میانگین درآمد سالانه دفاتر در سال ۱۴۰۳ برابر با ۱۰۰ واحد شاخص بوده که در سال ۱۴۰۴ به ۳۸ واحد کاهش یافته که نشاندهنده افت ۶۲ درصدی درآمدهاست. در مقابل هزینههای جاری شامل اجاره، حقوق کارکنان، بیمه و انرژی در همین بازه از ۸۵ واحد به ۱۲۸ واحد افزایش یافته که معادل ۴۳ درصد رشد هزینههاست. همچنین نتیجه عملیاتی که در سال ۱۴۰۳ مثبت و برابر با ۱۵ واحد بوده، در سال ۱۴۰۴ به منفی ۹۰ واحد تغییر یافته و به زبان عملیاتی تبدیل شده است.
ولیزاده با بیان پیشنهادهایی در قالب بسته حمایتی برای این وضعیت اظهار میکند: استمهال مالیاتی ۱۲ ماهه شامل مالیات عملکرد و ارزش افزوده، همراه با بخشودگی جرایم تأخیر، تعویق ۶ ماهه حق بیمه سهم کارفرما و تقسیط بدهیهای بیمهای در بازه ۱۲ ماهه بدون جریمه، اعطای تسهیلات سرمایه در گردش با نرخ حداکثر ۱۰ درصد، دوره تنفس ۶ ماهه و بازپرداخت ۳۶ ماهه، کاهش حداقل ۳۰ درصدی عوارض خروج از کشور به منظور تحریک تقاضای بازار و تدوین و اجرای بسته حمایتی مشابه دوره شیوع کرونا از جمله پیشنهادهای ما برای مدیریت این وضعیت است.
ضرورت همکاری بخش خصوصی و دولتی
جنگ ضربهای مهلک بر پیکر صنعت گردشگری وارد میکند و موجب بیکاری گسترده فعالان این صنعت به ویژه لیدرهای تور و زیانهای اقتصادی جبرانناپذیر برای دفاتر مسافرتی میشود. احیای این صنعت پس از جنگ، نیازمند تلاشهای هماهنگ دولت، بخش خصوصی و جامعه بینالمللی برای بازگرداندن امنیت، اعتماد و رونق اقتصادی است. این امر شامل حمایت از کسبوکارهای آسیبدیده، سرمایهگذاری مجدد در زیرساختها و بازاریابی فعال برای معرفی مجدد مقاصد گردشگری به عنوان مکانهایی امن و جذاب خواهد بود.
ارسال نظر