از خسارت ۲۸ همتی تا نگرانی فعالان صنعت سفر
هتلهای خاموش، تورهای لغوشده
در شرایطی که گردشگری ایران هنوز از تبعات کرونا، رکود اقتصادی و کاهش گردشگران خارجی عبور نکرده بود، تنشهای اخیر نظامی خسارت گستردهای به زیرساختهای گردشگری، آثار تاریخی، بازار سفر و معیشت هزاران شاغل این صنعت وارد کرده است؛ خسارتهایی که حالا مسئولان دولتی و کارشناسان نسبت به ابعاد آن هشدار میدهند.
خسارت چند ده هزار میلیاردی به گردشگری
کن نیوز| انوشیروان محسنی بندپی،معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در تازه ترین اظهارات خود اعلام کرده است که بخش خصوصی گردشگری در جریان جنگ اخیر حدود ۵۶۰ میلیارد تومان خسارت مستقیم دیده است.
به گزارش کن نیوز؛ او با اشاره به تغییر شرایط صنعت گردشگری در دوران بحران گفته است: با آغاز جنگ، مأموریت ستاد هماهنگی خدمات سفر از مدیریت سفرهای تفریحی به مدیریت بحران تغییر پیدا کرد و تمرکز ما روی ایجاد مسیرهای امن و اسکان اضطراری بود.
محسنیبندپی همچنین تأکید کرده که حدود ۶۴ واحد گردشگری شامل هتل، رستوران، مجتمعهای بینراهی و اقامتگاهها به صورت مستقیم یا غیرمستقیم آسیب دیدهاند.
بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی وزارت میراث فرهنگی، مجموع خسارتهای واردشده به صنعت گردشگری در جنگ رمضان حدود ۲۸.۵ همت برآورد شده است؛ رقمی که سهم عمده آن مربوط به هتلها و مراکز اقامتی است.
طبق این برآورد ۲۰ همت خسارت به هتلها و اقامتگاهها وارد شده است؛ ۵.۵ همت مربوط به دفاتر خدمات مسافرتی است؛ حدود یک همت به راهنمایان گردشگری خسارت وارد شده است؛ دو همت نیز به سایر بخشهای گردشگری و صنایع وابسته اختصاص دارد.
صنعت سفر به حمایت فوری نیاز دارد
سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، نیز در روزهای اخیر با اشاره به پیامدهای جنگ بر صنعت گردشگری گفته است: گردشگری از جمله حوزه هایی است که در بحرانها و جنگها سریع تر از سایر بخشها آسیب میبیند و دیرتر احیا میشود.
او تأکید کرده دولت برای حمایت از فعالان این صنعت، بستههای حمایتی مختلفی را در دستور کار قرار داده است.
صالحی امیری با اشاره به تدوین سند راهبردی گردشگری پس از جنگ گفته: برنامه ما بازسازی زیرساختها، افزایش تاب آوری صنعت گردشگری و بازگرداندن اعتماد گردشگران داخلی و خارجی است.
وزیر میراث فرهنگی همچنین از اختصاص تسهیلات و حمایت های مالی برای فعالان گردشگری خبر داده و گفته است: تعویق پرداخت مالیات، حق بیمه و استمهال تسهیلات بانکی برای واحدهای آسیبدیده در حال پیگیری است.
او همچنین تأکید کرده که ایران همچنان از ظرفیتهای بزرگ گردشگری برخوردار است و باید تصویر واقعی کشور درعرصه بینالمللی بازسازی شود.
آسیب به ۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان
در کنار خسارت های اقتصادی، بخش میراث فرهنگی نیز از آسیبهای جنگ در امان نمانده است. مسئولان وزارت میراث فرهنگی اعلام کردهاند که ۱۴۹ اثر تاریخی و فرهنگی در ۱۸ استان کشور مورد ارزیابی قرار گرفته اند و برآورد اولیه بازسازی آنها حدود ۷.۵ همت است.
برخی از مجموعه های مهم تاریخی از جمله کاخ گلستان، میدان نقش جهان و مسجد جامع عباسی نیز در فهرست آثار آسیب دیده قرار دارند.
علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، در اظهاراتی درباره وضعیت بناهای تاریخی گفته است: آثار تاریخی فقط ساختمان نیستند؛ این بناها بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی کشور محسوب میشوند و آسیب به آنها تبعات بلندمدت دارد.
او همچنین تأکید کرده بازسازی آثار تاریخی نیازمند کار تخصصی و استفاده از تیمهای مرمت حرفه ای است و نمی توان آن را با پروژههای عمرانی معمولی مقایسه کرد.
کاهش سفرهای نوروزی و افت گردشگران خارجی
آمارهای رسمی نشان میدهد صنعت گردشگری در ماههای اخیر با افت جدی سفر نیز مواجه شده است.
محسنیبندپی، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، اعلام کرده که در بازه ۲۵ اسفند تا ۱۵ فروردین، حدود ۲۹ میلیون و ۷۰۳ هزار سفر ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۸ درصد کاهش داشته است.
او گفته بخش زیادی از این سفرها ماهیت تفریحی نداشته و بیشتر ناشی از جابهجایی خانواده ها در شرایط بحرانی بوده است.
ضریب اشغال مراکز اقامتی رسمی نیز به حدود چهار درصد رسیده؛ عددی که فعالان صنعت هتلداری آن را «بحرانآمیز» توصیف میکنند.
در حوزه گردشگری خارجی نیز آمارها از کاهش محسوس ورود گردشگران حکایت دارد. بر اساس دادههای رسمی، تعداد گردشگران خارجی ایران از حدود ۷.۳ میلیون نفر در سال ۱۴۰۳ به حدود ۶.۲ میلیون نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
حرمت الله رفیعی، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران، در این باره گفته است: صنعت گردشگری بیش از هر چیز به احساس امنیت وابسته است. وقتی تصویر جنگ و ناامنی در رسانههای بینالمللی منتشر میشود، طبیعی است که گردشگران خارجی سفر خود را لغو کنند.
او همچنین هشدار داده بسیاری از دفاتر خدمات مسافرتی با کاهش شدید درآمد روبه رو شده اند و ادامه این وضعیت میتواند به تعطیلی بخشی از آژانسها منجر شود.
بحران معیشتی راهنمایان گردشگری
یکی از گروههایی که بیشترین آسیب را از رکود گردشگری دیدهاند، راهنمایان تور هستند؛ افرادی که عمده درآمدشان وابسته به حضور گردشگران داخلی و خارجی است.
ولی تیموری، کارشناس و معاون پیشین گردشگری، معتقد است جنگ اخیر فشار سنگینی بر فعالان کوچک صنعت گردشگری وارد کرده است.
او میگوید: راهنمایان گردشگری، اقامتگاههای کوچک و کسب وکارهای محلی معمولاً پشتوانه مالی قوی ندارند و در شرایط بحران، نخستین گروهی هستند که آسیب میبینند.
تیموری تأکید کرده که خروج نیروهای متخصص از صنعت گردشگری میتواند در آینده روند احیای این بخش را دشوارتر کند.
در همین حال، برخی راهنمایان گردشگری میگویند در ماههای اخیر عملاً بیکار شدهاند و بسیاری از تورهای خارجی لغو شده است.
بومگردیها؛ پناهگاه روزهای بحران
یکی از نکات قابل توجه در روزهای جنگ، نقش اقامتگاه های بوم گردی در اسکان اضطراری مردم بود؛ معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی اعلام کرده بسیاری از بوم گردیها بدون دریافت هزینه، میزبان خانوادههایی شدند که از مناطق درگیر خارج شده بودند.
محسنی بندپی در این زمینه گفته است: بوم گردیها در روزهای بحران نقش مهمی در پدافند غیرعامل و مدیریت شرایط ایفا کردند و این موضوع نشان داد گردشگری فقط یک صنعت اقتصادی نیست.
فعالان حوزه بوم گردی نیز معتقدند این مراکز در بحرانهای اجتماعی و طبیعی میتوانند بخشی از شبکه امدادی کشور باشند.
اختلال در پروازها و توقف گردشگری ورودی
فعالان صنعت گردشگری میگویند یکی از مهم ترین تبعات جنگ، اختلال گسترده در حمل ونقل هوایی و لغو پروازها بوده است.
مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی، در اظهاراتی اعلام کرده محدودیتهای پروازی و نگرانیهای امنیتی باعث کاهش شدید تقاضا برای سفر شده است؛ او گفته در شرایط تنش و ناامنی، نخستین بخشی که آسیب میبیند صنعت حمل ونقل و گردشگری است.
به گفته کارشناسان، افزایش قیمت بلیت هواپیما و کاهش پروازهای بینالمللی نیز باعث شده گردشگری ورودی تقریباً متوقف شود.
احیای گردشگری زمان بر است
کارشناسان گردشگری معتقدند حتی با پایان درگیریها، بازگشت شرایط عادی به این صنعت زمان خواهد برد.
محمد جهانشاهی، کارشناس گردشگری، معتقد است: بازسازی تصویر مقصد گردشگری ایران مهم ترین چالش پیشروی این صنعت است. خسارت فیزیکی را میتوان جبران کرد، اما بازگرداندن اعتماد گردشگران خارجی نیازمند زمان و دیپلماسی فعال است.
او تأکید کرده که دولت باید علاوه بر حمایت مالی، برای بازاریابی بینالمللی و بازسازی برند گردشگری ایران برنامه جدی داشته باشد.
برخی کارشناسان نیز هشدار میدهند اگر حمایت مؤثری از فعالان این حوزه انجام نشود، بخشی از سرمایه گذاران و نیروهای متخصص از صنعت گردشگری خارج خواهند شد.
گردشگری؛ صنعتی که به آرامش وابسته است
تجربه جنگ رمضان و جنگ ۱۲ روزه بار دیگر نشان داد گردشگری از جمله صنایعی است که بیشترین وابستگی را به ثبات، امنیت و آرامش اجتماعی دارد.
اکنون در حالی که بخشی از هتلها نیمه تعطیل شدهاند، تورها لغو میشوند و فعالان این صنعت نگران آینده هستند، دولت وعده حمایت و بازسازی داده است؛ اما بسیاری از کارشناسان معتقدند احیای کامل گردشگری ایران، تنها با ترمیم زیرساخت ها ممکن نیست و نیازمند بازگشت اعتماد عمومی و بینالمللی خواهد بود.
ارسال نظر